Thừa Thiên-Huế: Muốn ăn bún, bánh thì về Ô chiêm ngưỡng Sa.

Quốc Việt (Vietnam+). Ở làng bún Ô Sa, đàn ông khỏe mạnh đảm nhiệm công việc giã gạo thành bột, vặn bún; đàn bà từ sáng tinh sương đã gánh trên trên vai bún, bánh đi khắp các phiên chợ quê, phố thị. Làm bún Ô Sa khôn cùng công phu, bắt đầu từ việc xay lúa, giã gạo, dần, sàng, chọn lấy những hạt gạo ngon, không gãy; sau đó đem ngâm nước lã chừng một buổi thì vớt ra để ráo, rồi đổ vào một cái nong tre to, banh mỏng ra, gác lên giàn bếp 3 ngày, lấy lá cây ủ thêm cho nóng để hạt gạo tự chín.

Nghề làm bún, bánh ở Ô Sa bây giờ đã đỡ nặng nhọc hơn rất nhiều do việc ứng dụng khoa học kỹ thuật với các thiết bị sản xuất như thiết bị quết, vắt bột và máy ép bún thành sợi.

Nghề bún Ô Sa xuất hiện từ thế kỷ XV, cách đây khoảng 500 năm. Rốt cuộc cho vào khuôn thành sợi bún. Khi hạt gạo chuyển sang màu vàng thì hạ xuống, tiếp tục ngâm vào nước lã thêm vài giờ; xong lại vớt ra, xát thành bột, cho vào cối giã.

Bình quân, mỗi ngày có gia đình sản xuất được cả hàng ngàn kg bún, cao gấp hàng chục lần so với trước đây; thu nhập từ nghề bún, bánh chiếm hơn 60% tổng thu nhập của làng, doanh thu hiện đã đạt 5,5 tỷ đồng/năm, lãi từ nghề đạt hơn 2,2 tỷ đồng, chiếm hơn 60% tổng thu nhập của toàn thôn. Trong quá trình chế biến còn phải múc nước cũ hòa với nước mới; lấy nước mới thứ hai hòa nước mới thứ nhất, với số gáo nước nhất quyết để cho sợi bún dẻo, dai.

Dân gian đã từng tụng ca "Muốn ăn bún, bánh thì về Ô Sa," đó cũng là lời mời gọi hấp dẫn nhất đối với du khách khi nói về vùng đất nơi đây.

Ngoại giả, làng bún Ô Sa còn được đầu tư 2,9 tỷ đồng để xây dựng hệ thống xử lý nước thải, bằng cách xây dựng mới các tuyến mương có nắp đậy bêtông cốt thép, nước thải từ các lò bún chảy vào hồ sinh học và tuyến mương nhỏ dẫn từ các hộ gia đình đấu nối vào hệ thống mương chung, hoặc các hộ gia đình xây dựng hầm biogas để tận dụng khí thải làm chất đốt phục vụ trở lại cho nghề làm bún.

Những người cao niên trong làng kể rằng từ ngày họ sinh ra đã thấy ông bà mình sống với nghề làm bún, bánh ướt, cứ thế nghề nối nghề cho đến hôm nay. Trong những năm gần đây, thực hiện chủ trương khôi phục và phát triển làng nghề truyền thống, nghề làm bún, bánh của thôn Ô Sa từng bước được đầu tư khôi phục và phát huy có hiệu quả, đã góp phần giải quyết việc làm và tăng thu nhập cho bà con làng nghề.

/.