Lay lắt nghề đóng tàu ở được chia sẻ Kim Bồng.

Vậy là khách hàng phải đi đặt hàng nơi khác, còn người thợ Kim Bồng vẫn loay hoay tìm lối đi cho mình

Như cơ sở của ông Dân, từ đầu năm 2013 đến nay chỉ nhận được vài đơn đặt hàng đóng thuyền nhỏ, 3 đơn đặt hàng tôn tạo tàu đánh bắt xa bờ. Ô ng Nguyễn Dân - chủ một cơ sở đóng, tu tạo tàu thuyền ở làng mộc Kim Bồng cho biết, đóng tàu bè là nghề truyền thống từ khi hình thành làng mộc Kim Bồng.

Hồng Thanh. Việc đóng tàu mới cũng nằm trong DA, tuy nhiên hầu như các con tàu nằm trong DA đều có mai mối riêng, có mối quan hệ riêng, từ khâu hồ sơ, thủ tục cho đến khai triển đóng tàu. Hiện chỉ còn khoảng 10 cơ sở, nhưng cũng chỉ hoạt động cầm chừng, lắt lay tồn tại.

Dự án phát triển, thời khắc đó, chính quyền Hội An đã dành riêng quỹ đất hơn 10ha quy hoạch cho hoạt động của các cơ sở đóng tàu thuyền.

Như cơ sở của ông Nguyễn Dân, nhàng nhàng mỗi năm nhận đóng mới 10 - 15 con tàu đánh bắt xa bờ có công suất từ 90CV trở lên, tạo việc làm cho hàng chục lao động. Thực ra, từ những năm 1997-1998, một dự án phát triển nghề đóng tàu thuyền đánh bắt xa bờ đã được xây dựng, triển khai ở Quảng Nam, trong đó có làng nghề mộc Kim Bồng. Lý giải về tình trạng này, ông Dân và nhiều chủ cơ sở đóng tàu khác đều cho rằng, hiện nguồn gỗ làm vật liệu đóng tàu thuyền hết sức khó khăn, đắt đỏ.

Sau một thời kì dài tưởng như mai một, được sự quan tâm của Nhà nước, đặc biệt sau khi phố cổ Hội An được UNESCO xác nhận là Di sản Văn hóa Thế giới, cùng với di sản phố cổ, làng mộc Kim Bồng đã dần bình phục và phát triển, trở nên một điểm đến không thể thiếu trong hành trình tham quan, du lịch, tìm hiểu của du khách về phố cổ.

Tuy nhiên, hơn 5 năm gần đây, các đơn đặt hàng của khách thưa dần, đặc biệt từ năm 2010 đến nay thì hầu như thường còn đơn đặt hàng nào nữa, nhiều cơ sở đóng tàu bè ở Kim Bồng phải đóng cửa, thợ thầy phải bỏ đi nơi khác kiếm sống.

Hơn nữa, mức thuế mà ngành Thuế quy định với nghề đóng tàu thuyền cũng quá cao, nhiều thủ tục phức tạp, rườm rà mà người thợ ở Kim Bồng không thể nào giải quyết nổi. Hàng trăm con tàu đánh bắt xa bờ đã được thiết kế, đóng mới, lắp đặt ở Kim Bồng phục vụ cho ngư dân nhiều tỉnh từ Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định.

Số tiền này có thể khách hàng ứng trước, hoặc chủ xưởng đóng tàu phải vay, nhưng ngành Thuế đề nghị phải có bản vẽ thiết kế con tàu, phải có chữ ký, con dấu của người có thẩm quyền, trách nhiệm là kỹ sư, là DN có tính pháp nhân.

Mới đây, ngày 9-9-2013, tại Đà Nẵng, Bộ NN&PTNT vừa tổ chức Hội nghị sơ kết 3 năm Quyết định 48/2010/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tương trợ ngư gia tham gia hoạt động khai phá trên hải phận xa.

Chính vì yêu cầu phải có tính “pháp nhân” khi hợp đồng đóng mỗi con tàu thợ ở Kim Bồng chẳng thể tiếp cận bất cứ đơn đặt hàng nào. Ông Huỳnh Kim Hùng - Phó Chủ tịch UBND xã Cẩm Kim cho biết, thời kì qua, quốc gia đã khai triển nhiều DA đánh bắt xa bờ đối với ngư dân cả nước, trong đó có các địa phương duyên hải miền Trung.

Tại làng nghề mộc Kim Bồng đã hình thành hơn 20 cơ sở đóng tàu thuyền, tàu cá đánh bắt xa bờ, ngư gia ở các tỉnh miền Trung đổ xô về Kim Bồng để đặt hàng.

Nghề đóng tàu thuyền    ở Kim Bồng đang tồn tại lây lất. Kỹ thuật lắp đặt, gắn máy của những người thợ Kim Bồng cũng có những bí quyết riêng, tạo cho con tàu vận hành nhanh, êm, an toàn.

Thiết nghĩ một làng nghề truyền thống, đã có thời kì dài tham dự đóng góp tích cực, hữu hiệu cho ngư dân các tỉnh miền Trung như Kim Bồng cũng cần phải được quan tâm, hỗ trợ từ những chương trình mà Nhà nước đã và đang khai triển, nhằm phục vụ cho làng nghề tiếp kiến tồn tại, phát triển.

Vậy là người thợ ở Kim Bồng “bó tay”, vì bấy lâu họ hành nghề chỉ trên cơ sở là nghề truyền thống, cho dù tay nghề có cao đến mấy cũng chẳng thể nào đáp ứng nổi thủ tục, hồ sơ mang tính “pháp lý” như vậy.

Nên chăng, quốc gia và ngành chức năng phải sớm tạo một cơ chế cho làng nghề tồn tại và phát triển. Ông Dân giải thích, để đóng một con tàu 100CV, cần phải có nguồn vốn 700 triệu đồng. Có được thương hiệu nức danh như vậy là nhờ sản phẩm tàu thuyền của Kim Bồng bền, chắc, đẹp của vỏ gỗ thân tàu.