Một số nhà khoa học lo ngại rằng, với cách đầu tư như Quỹ này thì chúng ta chỉ khuyến khích được sự phát triển của những nhà khoa học riêng lẻ, mà không tạo được sức mạnh tập thể các nhà khoa học
Cách đây 10 năm, Chính phủ cũng cho phép thành lập Quỹ Phát triển khoa học quốc gia ở cả cấp Trung ương và địa phương. Điều này cũng mô tả công tác truyền thông của chúng tôi tới tầng lớp và các nhà khoa học còn nhiều bất cập. Một vị giáo sư đã viết như thế này: Tôi đánh giá rất cao về cơ chế rõ ràng, sáng tỏ, định lượng của Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia.
Tức là đòi hỏi kết quả đầu ra phải dược ban bố quốc tế mới dược dải ngân. Vị với sự ra đời của các quỹ thì có 2 mặt tích cực là tạo cơ chế tiện lợi cho giới khoa học nghiên cứu. Các doanh nghiệp cũng được Chính phủ cho phép thành lập quỹ phát triển khoa học, công nghệ doanh nghiệp để huy động đầu tư của doanh nghiệp và xã hội cho khoa học, công nghệ.
Khi họ thấy ý tưởng nghiên cứu được duyệt thì họ được cấp tiền và bắt tay vào nghiên cứu ngay. Thành ra phải để ngăn kéo đợi đến khi nào trình độ phát triển của từng lớp đạt được chừng độ nào đó mới có thể vận dụng được đó. Kiên cố sau khi nghiên cứu xong, sẽ có người thu nạp và đưa vào sản xuất kinh dinh.
000 tỷ đồng. Sẽ loại bỏ được một loạt đề án của các “tiến sĩ giấy”, “giáo sư giấy”. Tuy nhiên, cũng còn những băn khoăn về hoạt động của Quỹ cũng như vai trò của những người làm khoa học. Các điều kiện như phải có bao lăm bài báo , có bao nhiêu công trình nghiên cứu mới được giải ngân và giải ngân tới đâu.
Các nhà khoa học yên tâm, bên cạnh quỹ đó còn có các chương trình quốc gia về khoa học công nghệ, với quy chế hoạt động của nó sẽ tạo ra được tập thể mạnh vì không thể nghiên cứu vaccine hay vi mạch chỉ một người làm được, thì phải hội tụ hàng ngũ các nhà nghiên cứu từ nghiên cứu cơ bản tới nghiên cứu ứng dụng và khâu đầu tư cho sản xuất kinh doanh.
Bộ trưởng có tán thành với nhận định này hay không? Điều đó chỉ đúng với Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ nhà nước ở tuổi ban sơ. Giáo sư cũng yên tâm vì bên cạnh 2 Quỹ này, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng được Chính phủ giao thành lập 16 chương trình trọng tâm cấp Nhà nước về khoa học, công nghệ và gần 10 chương trình nhà nước về khoa học, công nghệ.
Nghiên cứu cơ bản thường là nhóm khoa học thậm chí cá nhân chủ nghĩa nhà khoa học có thể làm được. Trong đó, có chương trình lớn như Chương trình đổi mới công nghệ nhà nước, Chương trình phát triển sản phẩm nhà nước. Trước đây tỷ lệ này khá lớn vì giữa nghiên cứu và sản xuất chưa có cầu nối để nghiên cứu xong có thể vận dụng được.
Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Điều lệ và tổ chức hoạt động của Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia, với quy mô lên tới 1. Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Quân Xin được gửi tới Bộ trưởng những băn khoăn của một người làm khoa học.
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Quân sẽ trả lời những băn khoăn này trong chương trình Dân hỏi – Bộ trưởng đáp, phát sóng trên VTV, tối 22/9.
Đây là nơi tài trợ cho nghiên cứu căn bản như GS nói. Vì vậy, đó là hội tụ những nghiên cứu khoa học đơn lẻ. Ví dụ như nghiên cứu căn bản, nó phải đi trước thời đại.
Tôi tin tưởng như vậy, những nghiên cứu khoa học xếp vào ngăn kéo sẽ giảm nhiều.
Tuy nhiên, theo tôi, còn rất nhiều các vấn đề lớn của đất nước, những vấn đề thiết thực, hệ trọng khăng khít tới nhu cầu dân sinh thì lại không có người làm. Vì theo quy định, công trình khoa học phải được các tùng san quốc tế đăng, trong khi đó lại là những đề án lẻ tẻ của từng nhóm nghiên cứu chứ chưa phải là cụm công trình khoa học mang tính hệ thống quốc gia.
Thí dụ giàn khoan dầu khí, chế tác động cơ cho ô tô xe máy, chương trình hỗ trợ cho nông nghiệp, dân cày và nông thôn.
Quỹ này nhằm giúp doanh nghiệp đổi mới công nghệ, đặc biệt là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khoa học, công nghệ tạo ra sản phẩm có tính cạnh tranh khi chúng ta hội nhập kinh tế quốc tế.
Nghĩa là quỹ này tài trợ cho nghiên cứu căn bản. Như vậy, những công trình lớn, can dự đến quốc kế dân sinh, kể cả công trình không được công bố quốc tế, không được đăng báo, tùng san quốc tế vẫn được quốc gia hỗ trợ mạnh. Theo Bộ trưởng, với cơ chế, điều lệ và tổ chức hoạt động của Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia thì liệu có hạn chế được tình trạng Đề án khoa học “cất ngăn kéo” như đang xảy ra bây giờ hay không? Nói về đề tài “cất ngăn kéo” không chỉ có cơ chế chính sách của chúng ta.
Chúng tôi xin bổ sung thông báo để các nhà khoa học yên tâm. Quỹ Đổi mới khoa học nhà nước chỉ là 1 trong 2 quỹ lớn mà Chính phủ cho phép thành lập, nhằm hỗ trợ hoạt động khoa học và công nghệ. Thứ hai, đối với các quỹ này, khi tài trợ cho nghiên cứu theo cơ chế đặt hàng, những đề tài nào có khả năng vận dụng, có khả năng thương nghiệp hóa, được quốc gia đặt hàng, quỹ tài trợ.
Tuy nhiên, đề tài nghiên cứu khoa học ứng dụng “cất ngăn kéo” là điều không thể bằng lòng được. Xin trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!. Bản thân trong khoa học cũng có những loại đề tài phải “cất trong ngăn kéo”.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét