Trung Quốc được cho là đang hoàn thiện chiến lược chống tiếp cận/phong tỏa khu vực (A2/AD), với mục đích nâng cao năng lực phòng thủ - tấn công ở các hải phận quanh mình, nhằm ngăn chặn hạm đội Mỹ áp sát để tấn công nước này hoặc hỗ trợ đồng minh
Theo dự định, Bộ trưởng Quốc phòng và Ngoại trưởng Nhật - Mỹ sẽ tiến hành cuộc đối thoại an ninh 2+2 tại Tokyo vào ngày 3/10 để bàn luận về hiệp tác quốc phòng và cơ cấu lại lực lượng Mỹ ở Nhật trong tình hình mới. Điều đáng nói là Bắc Kinh từng cảnh báo Washington không nên ủng hộ việc khẳng định chủ quyền của các nước đang có tranh chấp về Biển Đông và biển Hoa Đông với Trung Quốc.
Thương vụ này sẽ nâng cấp năng lực điều khiển và kiểm soát AWACS cho Nhật Bản, song song giúp phi đội AWACS của nước này xứng hơn với tiêu chuẩn của phi đội AWACS thuộc không quân Mỹ.
Trong khi đây là lần trước hết ông Tập Cận Bình tới thăm các nước Đông Nam Á kể từ khi lên nắm quyền tại quốc gia đông dân nhất thế giới, thì ông Barack Obama từng tới khu vực này sau khi Washington hăng hái thực hành việc chuyển hướng chiến lược sang Châu Á - thái hoà Dương.
Sự kiện này tuy không mới nhưng đã chứng tỏ bước tiến mau chóng của không quân Mỹ bởi F-16 không người lái tác chiến nhanh hơn, phát hiện đích chuẩn xác hơn máy bay F-4 Phantoms.
ASEAN cần cảnh giác với Trung Quốc Ngày 28/9, Hãng Kyodo đưa tin, tuyên bố chủ tịch của hội nghị cấp cao ASEAN - Trung Quốc (dự định diễn ra hôm 9/10) sẽ không đề cập tới việc phát triển một “bộ lệ luật ứng xử” nhằm giảm thiểu nguy cơ xung đột trên Biển Đông.
Giáo sư Clive Schofield Ngày 28/9, Tân Hoa xã đăng bài của "Phó tư lệnh Hạm đội Đông Hải Cố Tường Binh: Vấn đề quan yếu trong tác chiến trên biển, săn ngầm" đề cập tới việc Hạm đội Đông Hải diễn tập (từ 25 đến 27/9) săn ngầm liên hiệp giữa tàu chiến và tàu bay tại Biển Đông.
Bắc Kinh cũng vừa phủ nhận việc xây căn cứ hàng không mẫu hạm tại thị thành Tam Á trên đảo Hải Nam để độc chiếm Biển Đông bởi theo người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc, hải quân nước này chỉ phá hoang căn cứ hàng không mẫu hạm độc nhất vô nhị ở phía đông đô thị Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông. Ngày 26/9, Hội nghị Hàng hải quốc tế tại thủ đô Tokyo đã kết thúc sau 3 ngày bàn thảo - tụ hợp khẳng định tầm quan yếu của tự do hàng hải và giải pháp hòa bình cho các xung đột.
Giới quân sự cho rằng, Trung Quốc sẽ đóng tàu sân bay vì Bắc Kinh cần ít nhất 3 hàng không mẫu hạm để “bảo vệ bờ biển của nước này, kéo dài từ biển Hoàng Hải tới Biển Đông”. Tuy nhiên, ông Vương Nghị cũng nhấn mạnh: trong bất cứ cảnh ngộ nào, Trung Quốc kiên quyết bảo vệ chủ quyền và kiêm toàn bờ cõi cũng như các quyền và ích chính đáng của mình! Ngày 27/9, phát biểu với báo giới sau khi tham dự kỳ họp Đại hội đồng LHQ, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã loại trừ khả năng nhượng bộ về chủ quyền trong cuộc tranh chấp bờ cõi với Trung Quốc (quần đảo Senkaku/Điếu Ngư), song vẫn kêu gọi Bắc Kinh đàm đạo về những khác biệt giữa hai nước.
Cũng trong ngày 25/9, tại New York (Mỹ), Viện Hudson đã trao cho Thủ tướng Shinzo Abe giải thưởng hằng năm mang tên nhà mai sau học nổi danh của Mỹ Herman Kahn nhằm ghi nhận những đóng góp của ông. Chính đáng của mình đồng thời vì ích chung, phù hợp với pháp luật quốc tế, công ước luật biển 1982, tuân DOC, các thỏa thuận khu vực và sớm tiến tới COC.
Được biết, Manila đã thuê luật sư Paul Reichler từ trung tâm luật Foley Hoag ở Washington, giáo sư luật Philippe Sands, Alan Boyle và Bernard Oxman từ khoa Luật đại học Miami tham mưu cho mình trong vụ kiện Trung Quốc ứng dụng và giảng giải sai với Công ước Liên Hiệp Quốc (LHQ) về Luật Biển 1982 (UNCLOS) trên Biển Đông về “đường lưỡi bò” phạm pháp, vi phạm trực tiếp đến quyền lợi hợp pháp của các nước ven Biển Đông, trong đó có Philippines.
Chính phủ của Thủ tướng Shinzo Abe cũng đang hăng hái tìm cách tháo gỡ các rào cản về quân sự trong hiến pháp, nhất là về lệnh cấm thực hiện quyền phòng thủ tập thể
Ngày 27/9, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Itsunori Onodera cho rằng, Tokyo cần mở mang tuần tra giám sát trên thái hoà Dương, nhất là biển Hoa Đông để bảo vệ tốt hơn ích hàng hải của mình.
Được biết, Hải quân Trung Quốc đã nhận tàu đệm khí cỡ lớn Zubr đầu tiên từ Ukraine (tháng 5) và hiện đang tiến hành chạy thử lần cuối ở Thượng Hải. Bộ Quốc phòng Nhật Bản vừa chính thức đề nghị Chính phủ cấp kinh phí (3,7 tỉ yen, tương đương 37,5 triệu USD) để chế tạo hệ thống điều khiển hỏa lực và radar mới có khả năng phát hiện máy bay tàng hình từ khoảng cách xa. Trong bài phát biểu tại khóa họp 68 của Đại hội đồng LHQ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh: Biển Hoa Đông, Biển Đông vẫn chưa lặng sóng vì những tranh chấp chủ quyền bờ cõi.
Ông Itsunori Onodera cũng cho biết, Bộ Quốc phòng Nhật Bản có kế hoạch coi xét dùng máy bay không người lái để củng cố khả năng giám sát của mình.
Trước đó (25/9), trong bài viết trên Tân Hoa xã, chuyên gia quân sự Trịnh Văn Hào cảnh báo, Nhật - Trung có thể đưa máy bay không người lái tham chiến nếu xung đột xảy ra ở quần đảo Senkaku/Điếu Ngư. Giới chuyên gia còn nhận định, Trung Quốc sẽ dùng tàu đệm khí Zubr ở cả Biển Đông và biển Hoa Đông. Chỉ cần một hành vi thiếu trách nhiệm sẽ có thể dẫn tới xung đột, thậm chí dẫn tới chiến tranh.
Nhưng theo dự thảo tuyên bố chủ toạ của hội nghị giữa các nhà lãnh đạo ASEAN lại cho rằng, ASEAN trông chờ cộng tác chặt đẹp hơn với Trung Quốc trong việc phát triển Bộ lệ luật ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC).
Trước đó (26/9), Cơ quan cộng tác an ninh quốc phòng Mỹ (DSCA) thuộc Lầu Năm Góc đã thông tin với Quốc hội về giao kèo trị giá gần 1 tỉ USD theo Chương trình bán vũ khí cho nước ngoài (FMS), nhằm nâng cấp 4 tàu bay cảnh báo sớm của Nhật Bản - trang bị Hệ thống kiểm soát và cảnh báo sớm (AWACS). Theo Hãng Kyodo, dự thảo tuyên bố của hội nghị cấp cao ASEAN - Trung Quốc chỉ đơn thuần nhấn mạnh tầm quan yếu của việc "biểu đạt sự tự kềm chế" giữa các nhà nước có tuyên bố chủ quyền trên Biển Đông.
Cố Tường Binh cho rằng, Trung Quốc có hải phận rộng, nên mối đe dọa từ dưới nước chẳng thể khinh, do đó tăng cường năng lực tác chiến săn ngầm trong điều kiện thông báo hóa là rất quan trọng.
Việt Nam trước sau như một nhất quán chủ trương giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình; bảo vệ lợi. Ngày 27/9, 4 tàu Trung Quốc cũng tiến vào hải phận gần quần đảo tranh chấp Senkaku/Điếu Ngư. Ông John Kerry còn kêu gọi các nước thành viên ASEAN ráng nhiều hơn nữa để mau chóng đạt được COC mang tính ràng buộc để tranh chấp có thể giải quyết mà không bị , không dùng vũ lực hay đe dọa sử dụng vũ lực
Theo đó, Trung Quốc đang tụ hợp xây dựng lực lượng phòng ngự ven bờ, tăng cường năng lực tàu ngầm, cải thiện khả năng phòng không, chiến tranh điện tử và phát triển hoả tiễn chống tàu, chẳng hạn như hoả tiễn đạn đạo DF-21D.
# Nhật báo cho rằng: Không quân Trung Quốc có thể phát động tiến công một cách xác thực bất kỳ đích nào ở Tây thăng bình Dương, trong đó có Biển Đông với sự trợ giúp của hệ thống định vị Bắc Đẩu. Trước đó (27/9), quần chúng.
Một trong những nhiệm vụ hàng đầu mà radar mới của Nhật Bản đảm nhiệm là phát hiện các loại mục tiêu tàng hình trên không của Trung Quốc, trong đó có tiêm kích J-20. Bởi theo ông John Kerry “sự ổn định nơi các bạn sống ảnh hưởng sâu sắc đến sự thịnh vượng nơi chúng tôi ở”. Giới chuyên gia quân sự cho rằng, việc chế tạo radar mới của Nhật Bản có thể hệ trọng tới đương đại hóa tổ hợp tên lửa phòng không Type 03, vốn nức tiếng với tên gọi Chu - SAM.
Theo học giả Ian Storey thuộc Viện Nghiên cứu Đông Nam Á tại Singapore, Philippines muốn bảo đảm thành công trong vụ kiện nên không tiếc “dốc hầu bao”. Luật sư Paul Reichler được Philippines thuê tư vấn trong vụ kiện đường lưỡi bò phi pháp Việc này diễn ra trong bối cảnh không quân Mỹ bay thử thành công phi cơ tranh đấu F-16 không người lái. Trong khi đó Hãng Reuters đưa tin, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Philippines Raul Hernandez cho biết, Manila đang tích cực xúc tiến các hành động làm rõ yêu sách và quyền lợi của các bên tranh chấp trên Biển Đông, nhất là “đường lưỡi bò” và điều này có lợi cho khu vực cũng như cộng đồng quốc tế.
Ngày 27/9, người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi cho biết, Bắc Kinh bất bình trước những lời nói của Ngoại trưởng Nhật Bản khi ông Fumio Kishida phát biểu tại LHQ rằng: phải ứng phó với sức mạnh hạt nhân không ngừng được tăng cường của Trung Quốc.
Mối quan hệ tam giác Nhật - Mỹ - Trung Ngày 28/9, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chuck Hagel đã tới Hàn Quốc, sau đó là Nhật Bản (từ 3/10) và đây là chuyến thăm thứ 3 của ông chủ Lầu Năm Góc tới khu vực này sau khi Washington hăng hái thực hành việc chuyển hướng chiến lược sang Châu Á - thái hoà Dương.
Tokyo quyết so tài với Bắc Kinh Trong bài phát biểu tại Đại hội đồng LHQ ở New York, Mỹ, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cho biết, Bắc Kinh hy vọng có thể giải quyết những tranh chấp tại Biển Đông và biển Hoa Đông phê chuẩn "hội thoại và tư vấn trực tiếp với các nước liên tưởng".
Còn theo học giả Clive Schofield, giáo sư tại đại học Wollongong, Australia, vụ kiện của Philippines có thể tiến triển nhanh hơn cả dự kiến của Manila. Nhật Bản cũng đang tăng cường hợp tác an ninh biển với nhiều nước trong bối cảnh tranh chấp trong khu vực có chiều hướng gia tăng. Theo chuyên gia Trịnh Văn Hào, hoả tiễn không phải là cách độc nhất vô nhị Nhật Bản bắn hạ tàu bay không người lái của Trung Quốc bởi Tokyo còn có thể sử dụng kỹ thuật làm tê liệt tàu bay không người lái Trung Quốc
Ngoại trưởng Mỹ John Kerry (giữa) trong cuộc họp với các ngoại trưởng ASEAN bên lề Đại Hội đồng LHQ lần thứ 68 tại New York, Mỹ Ngoại trưởng Mỹ cũng nhấn mạnh, ASEAN là khu vực có nhiều hải cảng nờm nợp và nhiều tuyến đường biển quan yếu nhất thế giới, do đó, Washington muốn các nước hữu quan giải quyết tranh chấp cương vực trên Biển Đông một cách nhanh nhất có thể. Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản cho biết, sau khi 4 tàu này xuất hiện, tàu lạ Nhật Bản đã đề nghị họ rời khỏi khu vực kể trên.
Và đó là một trong những lý do vì sao Mỹ luôn cam kết về an ninh hàng hải và tự do đi lại trên biển. Do đó, dư luận cho rằng, Tokyo đã lặng thầm xây dựng chiến lược đối phó với A2/AD để tự vệ. Điều đáng nói là cả lãnh đạo Trung Quốc và Mỹ đều chọn Indonesia và Malaysia là điểm đến của mình (tham gia Hội nghị APEC lần thứ 21 tổ chức tại Bali), cho dù mục đích của ông Tập Cận Bình và ông Barack Obama khác nhau.
Theo tờ Asahi Shimbun (Nhật Bản), để ứng phó với tàu cảnh sát biển Trung Quốc thâm nhập hải phận thuộc quần đảo Senkaku/Điếu Ngư, ngày 25/9, Lực lượng bảo vệ bờ biển Nhật Bản đã điều thêm tàu bằng cỡ lớn Chikuzen (vừa đổi tên thành Okinawa) tới vùng 11 tại đô thị Naha.
Trước đó (27/9), tại cuộc họp với ngoại trưởng các nước ASEAN ở New York, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry nói, Trung Quốc và các nước láng giềng châu Á cần sớm giải quyết tranh chấp trên Biển Đông. Đây được coi là phản ứng của Tokyo trước tuyên bố của Ngoại trưởng Vương Nghị khi ông kín đáo kêu gọi Nhật Bản nên dìm tranh chấp lãnh thổ với Bắc Kinh ở biển Hoa Đông.
Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Itsunori Onodera Trước đó (25/9), Thủ tướng Shinzo Abe từng phản đối dư luận khi cho ông là cánh hữu - nếu mọi người muốn gọi tôi là người theo chủ nghĩa quân phiệt cánh hữu, thì xin cứ thiên nhiên bởi trong khi quốc gia láng giềng chi quân sự tăng trên 10%/năm, nhưng Tokyo chỉ tăng 0,8% cho quân sự. Hơn nữa, cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc về phát triển công nghệ không người lái đang cuốn sự chú ý của giới học giả và truyền thông sau khi 2 bên khẩu chiến xung quanh vấn đề này.
Trong khi đó giới phân tích lại cho rằng, xung đột Trung - Nhật đang tạo cho Mỹ hưởng lợi về nhiều lĩnh vực. Giới quân sự cho rằng, các đồng minh của Mỹ đang có tranh chấp với Trung Quốc, đặc biệt là Nhật Bản, khá lo ngại về A2/AD. Đối với Biển Đông, nơi hơn một nửa hàng hóa thế giới đi qua - đảm bảo an ninh an toàn hàng hải là ích lợi thiết thực không chỉ đối với khu vực mặc cả thế giới.
Nếu Mỹ gặp khó khăn trong việc triển khai hạm đội đến khu vực thì Nhật Bản sẽ phải lẻ loi đối đầu với Trung Quốc trong trường hợp xảy ra xung đột liên can đến quần đảo Senkaku/Điếu Ngư. Hồng Thất Công - Tuấn Quỳnh.
Giới chuyên môn cho rằng, phán quyết của Tòa án Quốc tế về Luật Biển có thể sẽ không được thực hiện, nhưng vẫn có trọng lượng về mặt chính trị, ngoại giao.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét