Năm 1977 thời tổng thống Carter (Dân chủ), chính phủ bị đóng cửa số lần kỷ lục là ba lần, tổng cộng 28 ngày
Điều thứ ba và là sự kiện có tầm quan trọng nhất nhì ở Hoa Kỳ gần đây là việc chính quyền của Tổng thống Obama đã thành công trong việc thông qua Đạo luật về coi sóc y tế vừa túi tiền (Affordable Care Act). Đây tuy vậy chỉ là những biểu hiện rất sơ lược về sự dị biệt cơ bản giữa hai đảng chính trị chính của Hoa Kỳ.
Điều thứ hai cần lưu tâm là sự trỗi dậy của các thiên hướng chính trị bảo thủ cực đoan thường được gọi với cái tên Tea Party, là các nhóm có gốc rễ Cộng hòa không có lịch trình chính trị thống nhất nhưng chủ trương cắt giảm ngân sách và tiêu xài chính phủ phê duyệt giảm thuế, tức thị đòi hỏi cắt giảm hơn nữa sự can thiệp của chính phủ vào đời sống kinh tế - xã hội.
Khoảng 10g sáng 1-10 theo giờ bờ Đông Hoa Kỳ, bên ngoài tòa nhà chính phủ mang tên tổng thống Eisenhower, người ta có thể thấy một nhóm thợ đang làm những việc sửa sang vụn vặt ngoại cảnh tòa nhà - một chứng cứ cho thấy dù bị đóng cửa thì chính phủ vẫn còn người làm việc và như thế tức thị vẫn có tiền để trả lương.
Điều đáng sửng sốt là sáng nay giao thông vào thị thành vẫn rất nhộn nhịp với cảnh xe đi lại nối đuôi nhau nhích từng chút một trên những cây cầu của quận Columbia đưa người làm việc vào thành phố từ hai bang lân cận Maryland và Virginia.
Tuy nhiên, phe hủ lậu vẫn đấu chống cự bằng cách trì hoãn việc vận dụng đạo luật bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1-10. Trong thập niên 1980 là thời thịnh trị của tổng thống Reagan (Cộng hòa), chính phủ bị đóng cửa tám lần nhưng tổng cộng chỉ có 14 ngày với hai lần dài nhất mỗi lần 3 ngày.
Những quan điểm phản bác thường nhật là bảo hiểm y tế bắt buộc sẽ làm tăng hoài của doanh nghiệp, gây ra tâm lý phụ thuộc, ăn bám, người ít dùng bảo hiểm phải trả tiền cho người lạm dụng bảo hiểm. Tượng Nữ thần Tự do không đón tiếp du khách tham quan vì ảnh hưởng bởi tình trạng chính quyền liên bang Mỹ đóng cửa từ 1-10 Là thủ đô hành chính với dân số chỉ khoảng 630.
Các cuộc trưng cầu ý dân cho thấy phần đông quá bán người dân Mỹ quy nghĩa vụ về việc đóng cửa chính phủ cho Đảng Cộng hòa.
Đảng Cộng hòa thường chủ trương đời sống kinh tế - xã hội tự do ít chịu sự can thiệp của chính phủ vào các mặt như doanh thương, phúc lợi hay cả đạo đức. Hình thức sàn giao tế này được chọn lựa nhằm giúp tạo ra một cơ chế cạnh tranh để đẩy giá dịch vụ bảo hiểm xuống gần với hoài thực của bảo hiểm.
Việc đóng cửa Chính phủ Mỹ mang nặng tính hình thức - chắc chắn không ai dám cá cược vào khả năng nó không bao giờ được mở cửa trở lại nữa - và chúng ta nên theo dõi thật kỹ diễn biến của nó như một vở kịch chính trị đặc sắc và thú nhận không diễn ngay. Nếu dùng thời lượng làng nhàng của các lần đóng cửa trước làm dự báo thì lần đóng cửa này có xác suất cao nhất sẽ kéo dài 6,5 ngày, nếu chỉ dùng những lần một chính phủ của Đảng Dân chủ bị đóng cửa thì con số này là khoảng 12 ngày.
Phong trào Tea Party đang càng ngày càng phát triển và bắt đầu thu hút được các đại diện trong số các nghị sĩ Cộng hòa trong quốc hội, đơn cử là thượng nghị sĩ Ted Cruz của bang Texas. Lần đóng cửa này là lần trước tiên sau 18 năm.
Lý do thứ hai là sự kháng cự truyền thống đối với bất kỳ sự can thiệp tăng cường nào vào đời sống kinh tế - tầng lớp.
Về quyền kiểm soát phần đông trong lưỡng viện thì có tám lần Đảng Dân chủ nắm phần nhiều ở cả thượng viện và hạ viện so với chỉ hai lần Đảng Cộng hòa nắm phần đông ở cả hai viện. 000 người, dân số DC tăng lên hơn 1 triệu người trong ngày làm việc. Rất khó nói cách người Mỹ giải quyết các mâu thuẫn về ích và lý tưởng như thế này là nhược điểm hay ưu điểm của hệ thống chính trị của họ.
Thông thường nó sẽ là một quá trình mà qua đó các dịch vụ công ít quan trọng sẽ bị cắt trước nhất. Các dịch vụ này bao gồm các công viên quốc gia hay dịch vụ hộ chiếu.
Đảng Dân chủ trái lại đề cao phúc lợi cho người lao động, tăng cường sự can thiệp và giám sát của chính phủ lên đời sống kinh tế - tầng lớp. Ngày hôm nay các điểm du lịch nổi danh ở Washington DC do chính phủ quản lý như Đài tưởng vọng tổng thống Lincoln hay Viện bảo tồn Smithsonian đều đã bị đóng cửa như một phần quy trình đóng cửa của chính phủ.
Tình trạng tắc nghẽn giao thông chỉ đỡ hơn đôi chút so với những ngày chính phủ mở cửa. Lý do thứ nhất là vì chủ doanh nghiệp không muốn tăng hoài sản xuất và bị giảm lợi nhuận nếu bị bắt trả chi phí bảo hiểm cho người lao động. Kết quả, hai phe đã không đạt được thỏa thuận về dự luật ngân sách trước thời hạn nửa đêm 30-9, dẫn đến việc đóng cửa chính phủ lần trước hết sau 18 năm.
Thời lượng của mỗi kỳ kéo dài có lúc chỉ một ngày nhưng có lúc dài nhất là 21 ngày như lần năm 1995-1996 dưới thời tổng thống Clinton (Dân chủ). Tối thiểu là ở quanh khu vực Nhà Trắng, tâm điểm của Chính phủ Hoa Kỳ, mọi việc vẫn diễn ra như thông thường. Quy trình đóng cửa chính phủ được Văn phòng Quản trị và ngân sách của chính phủ đưa ra.
Khó mà nói được lần đóng cửa chính phủ này sẽ kéo dài bao lâu. Đạo luật này có gốc từ những sáng kiến lâu năm do các nhân vật của cả hai đảng đưa ra, nhưng nhiều năm nay đã gặp phải rất nhiều phản kháng nên chưa bao giờ được hiện thực hóa thành luật.
Điều trước nhất và căn bản nhất có vai trò như tấm phông cho cả sân khấu chính trị là mâu thuẫn dài lâu giữa hai đảng Cộng hòa và Dân chủ về vai trò, kích cỡ và tầm ảnh hưởng của chính phủ trong đời sống Mỹ. Lần này sự cự tuy rất mạnh mẽ nhưng do các nguyên tố thiên thời địa lợi mà rốt cuộc chính quyền Tổng thống Obama cũng đã luật hóa được những nội dung đốn.
Cơ chế về việc ưng chuẩn ngân sách của Hoa Kỳ đòi hỏi lưỡng viện phải cùng đạt được thỏa thuận trước khi trình dự luật ngân sách lên cho tổng thống thông qua. Các dịch vụ đẵn và quan yếu như quốc phòng hay tự hạch toán như bưu chính đều nối hoạt động.
Có những lúc Đảng Cộng hòa lại là phe đòi tăng cường sự kiểm soát của chính phủ lên nền kinh tế và ngược lại phe Dân chủ cũng có lúc đòi giảm bớt các quy định, tăng tính tự do và sự linh hoạt của nền kinh tế. Đạo luật này là một cầm cố cách mệnh về cách tân y tế phê chuẩn việc áp dụng một chế độ bảo hiểm y tế bắt cho người dân Hoa Kỳ. Theo đạo luật mới này, các bang sẽ thiết lập các “sàn” mà qua đó những nhà cung cấp dịch vụ bảo hiểm y tế và người có nhu cầu mua bảo hiểm y tế có thể giao dịch với nhau.
Đặc biệt là dưới thời tổng thống Carter cuối những năm 1970, cả năm lần chính phủ bị đóng cửa Đảng Dân chủ đều nắm đa số ở cả hai viện, một chứng cứ cho thấy có lẽ đảng cầm quyền lúc đó vì lý do nào đó đã bị phân hóa và mất kết đoàn nội bộ.
Về phân bổ quyền lực, trong 17 lần trước có 10 lần chính phủ của một tổng thống thuộc Đảng Cộng hòa chiếm 59% nhưng với tỉ lệ thời lượng chỉ 27% (30 ngày). Các dịp cuối tuần và nghỉ lễ nhiều khu phố của thành phố nơi đặt các công sở trở thành rất vắng vẻ do nhân viên chính phủ không phải đi làm. Việc ký phê duyệt của tổng thống đa số mang tính hình thức, nhưng trong trường hợp vì lý do nào đó vào phút cuối tổng thống dùng quyền phủ quyết thì dự luật được chuyển về cho quốc hội.
Phe phản đối đạo luật đã trì hoãn việc thỏa thuận dự luật ngân sách chính phủ nhằm gây áp lực lên phe ủng hộ đạo luật để đòi hỏi có những nhượng bộ về việc thực thi đạo luật. Sử dụng những tính nết kinh tế của lần đóng cửa trước, người ta tâm tính rằng mỗi ngày đóng cửa sẽ gây thiệt hại cho nền kinh tế khoảng 300 triệu USD - một con số không nhỏ.
Để hiểu được lý do của lần đóng cửa này, có ba điều người ta phải lưu tâm đến. Một người quan sát đi bộ quành khu vực Nhà Trắng, dù cầm cố cũng chẳng thể tìm ra sự khác biệt nào so với những ngày khác. PHẠM TUẤN ANH (viết từ Washington DC) Từng “đóng cửa” 17 lần trong 19 năm Trong các năm từ 1976-1995 tình trạng chính phủ bị đóng cửa xảy ra tương đối đều đặn với 17 lần trong 19 năm với tổng thời gian 111 ngày.
Dự thảo sẽ không thể được phê duyệt trong các tình huống ví dụ tổng thống phủ quyết mà quốc hội không đạt được phần đông cần thiết hay khi lưỡng viện không đạt được đồng thuận trước khi trình dự luật lên tổng thống, như lần này! Việc Chính phủ Hoa Kỳ phải đóng cửa do quốc hội không ưng chuẩn ngân sách một lần nữa cung cấp cho thế giới bằng cớ về tính “không giống ai” của nền chính trị Hoa Kỳ.
Bên cạnh những đoàn khách du lịch nước ngoài, người ta vẫn thấy các nhân viên chính phủ ăn mặc trịnh trọng và mang các thẻ điện tử ở quanh cổ hay thắt lưng. Quốc hội có thể áp đảo phủ quyết của tổng thống bằng phần nhiều hai phần ba. ------------------------------------ * Tin bài liên can: Hệ thống y tế Mỹ vung phí 750 tỉ USD mỗi năm Không hợp nhất ngân sách, chính quyền Mỹ đóng cửa Nước Mỹ ra sao khi chính quyền đóng cửa? Tổng thống Mỹ khẳng định quân đội vẫn có lương.
Ở các bang ủng hộ Đảng Dân chủ, bữa nay nhiều người dân Mỹ trước đây chưa có hay không có đủ bảo hiểm y tế đã bắt đầu có được những tuyển lựa bảo hiểm rẻ hơn và tốt hơn.
, Nhưng cốt yếu vẫn có hai lý do chính.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét