Lại nói về Kundera: mặc dầu ai cũng biết rằng ông là nhà văn lớn nhưng trong con mắt của không ít người Czech, Kundera có vẻ như “hất hủi” cố quốc và bẩm tính đối với nền văn hóa phương Tây quá
Theo thông báo trên trang web Washprofile , danh sách 5 cuốn sách bị những người Mỹ tự coi mình là chân chính, có đạo đức phản đối nhiều nhất như sau: Chùm tác phẩm về Harry Potter của JK Rowling; Cuộc chiến Chocolate của Robert Cormier; chùm truyện vừa của tác giả Phyllis Raynolds Naylor; tiểu thuyết Của chuột và người của John Steinbeck; Tự truyện Tôi biết vì sao chim hót trong lồng của nữ thi sĩ và nhà hoạt động tầng lớp Maya Angelou.
Tội của Của chuột và người , theo các nhà “phê bình học” là ở chỗ tác phẩm này đã thoảng hơi hướng phân biệt chủng tộc, động viên cho những tư tưởng bài xích kinh dinh, mang hơi hướng khiêu dâm, bôi bác hiện thực và có những câu lỗ mãng. Tại bang Illinois năm 1984 cũng có một số thế lực muốn đưa ra lệnh cấm đối với tiểu thuyết này. Của chuột và người đã được dịch và in ở Việt Nam từ giữa những năm 80 của thế kỷ trước, mặc dầu tới năm 2004 ở Mỹ vẫn có những thế lực muốn cấm phát hành cuốn sách này.
Thậm chí năm 1928 tại Anh còn có lệnh cấm lưu hành cuốn sách này. Thế nhưng, cư dân ở thành thị Ấn Độ Kalimpong lại vừa tổ chức công khai đốt sách của Desai vì họ cho rằng, nữ văn sĩ 35 tuổi này đã bộc lộ không đúng về quê hương của họ, nơi chị đã từng sống khi còn nhỏ.
Thế mà lúc sinh tiền, Joyce cứ phải “đoạn trường ai có qua cầu mới hay”. Jack London là một nhà văn được yêu thích ở nhiều nơi trên thế giới. Năm 1940, Bưu điện Hoa Kỳ đã khước từ chuyển cuốn sách này trong các bưu kiện, khiến cho việc bán sách theo danh mục bị ảnh hưởng nặng nề.
Với kỹ thuật đồng tinh thần, Joyce đã thành công trong việc tái tạo từ ngoại cảnh, âm thanh, mùi vị của Dublin, đến những kỷ niệm, một trong những xúc cảm, khát vọng của con người trong thế giới đương đại. Thậm chí cho tới năm 1980 vẫn còn có những thần thế ở một số hạt thuộc bang New York vẫn cụ tìm cách đưa ra lệnh cấm từ giã khí giới với lý do là Hemingway đã viết văn mang hơi hám tình dục độc hại (?!).
Tiểu thuyết Mặt trời vẫn mọc của ông, được xuất bản năm 1926, từng bị lực lượng Quốc xã ở Đức đốt tại nơi công cộng năm 1933.
John Steinbeck là một tăm tiếng lớn trong nền văn học Mỹ thế kỷ XX. Về sau tại Ireland (năm 1953) và cả thành phố Morris ở Canada cũng đưa ra lệnh cấm truyền bá tiểu thuyết này (năm 1982). Tuy nhiên, pháp luật nước này không cấm các cá nhân chủ nghĩa đưa ra ý kiến phản đối của mình đối với việc phổ thông những cuốn sách riêng lẻ mà theo họ là mang nội dung có hại cho đạo đức hoặc tư tưởng chung.
Tại Mỹ hiện thời, mỗi năm đều xảy ra những vụ phản đối và yêu cầu cấm những cuốn sách mà một nhóm người hay tổ chức này hoặc tổ chức khác cảm thấy có hại đối với xã hội.
Ấy thế mà nhiều tác phẩm của Jack London, trong đó có Tiếng gọi nơi hoang dã tuyệt hay (cũng từng được dịch ra tiếng Việt) lại bị bọn Quốc xã công khai nấu nung nhiều lần.
Ngay cả bộ tiểu thuyết ở hàng “tập đại thành” như Ulysses của văn hào Ireland, James Joyce, cũng từng bị đốt tại nơi công cộng ở Mỹ năm 1918 (tức thị khi chưa kịp được in thành sách hoàn chỉnh), ở Ireland và Canada năm 1922 và ở Anh năm 1923. Trong số những nhà văn có tác phẩm bị một bộ phận người Mỹ phản đối hiện thậm chí có cả tiếng tăm kinh điển như Mark Twain: Mọi ca cẩm đều nhằm vào cuốn tiểu thuyết được nhiều đời bạn đọc coi là kiệt tác của ông Những cuộc xiêu bạt của Huckleberry Finn.
Của ngày 16/6/1904. Cũng có những cuốn sách được nơi này hoan hô nhưng lại bị quở trách ở nơi khác vì những lý do rất khó tách bạch rành rọt đúng sai.
Ngoại giả, Desai còn bị trách móc vì thái độ có vẻ như kênh kiệu của chị đối với các cư dân thành thị. Chuyện thường ngày ở nhiều nơi Không chỉ trong quá khứ xa hay chưa xa mới có những tác phẩm văn chương đã mang lại tai họa cho tác giả. Danh sách những cuốn sách bị phản đối rất đa dạng và lắm khi thực thụ bất ngờ.
Ngay cả tiểu thuyết nổi tiếng từ giã khí giới mà Hemingway hoàn tất năm 1929 cũng từng bị bọn Quốc xã ở Đức đốt công khai năm 1933. Tiểu thuyết Cuốn theo chiều gió của nữ văn sĩ Margaret Mitchell cũng từng bị cấm đưa vào đọc ở các trường phổ biến tại thành thị Anaheim , bang California.
Thậm chí tới những năm 70-80 của thế kỷ trước, một số trường phổ thông ở Hoa Kỳ vẫn liệt Chùm nho nổi xung vào danh sách “hại thư”. Tiếng gọi nơi hoang dã cũng từng bị cấm ở Italia và Nam Tư năm 1929.
Thậm chí một dài ở bang Bắc Carolina đã cấm học sinh đọc Chùm nho nổi giận vì trong tiểu thuyết này có có câu “God damn!” (có thể dịch là “Quỷ tha ma bắt!”). Tiểu thuyết Chuông nguyện hồn ai (rất quen thuộc đối với bạn đọc Việt Nam ) cũng từng phải chịu những chuyện hẩm.
Năm 1973, một số ông chủ xuất bản ở Thổ Nhĩ Kỳ bị buộc tội nhân pháp vì đã cho in một số cuốn sách mà chính quyền cho là có hại, trong đó có Chùm nho nổi xung.
Nó đã bị cấm tại Ireland năm 1953, tại 4 đô thị ở Mỹ trong thời đoạn từ 1974 tới 1980 và tại ba trường phổ thông ở Mỹ. Năm 1973, một số ông chủ xuất bản ở Thổ Nhĩ Kỳ đã bị kết án vì cho in một số cuốn sách “độc hại”, trong đó có Chuông nguyện hồn ai. Cuốn sách này từng bị cấm ở Boston, Mỹ, năm 1929, ở Ireland năm 1953 và ở một thành phố của bang California năm 1960. Các nhân vật là ẩn dụ về các nhân vật trong sử thi Odysseus của Homer.
Lý do là trong sách có dùng một từ độc nhất vô nhị có vẻ như miệt thị khi nói về người da đen. Những tuyệt bút bị hắt hủi Theo tư liệu của Trung tâm nghiên cứu Banner Books Resource Guide, không chỉ ở thời Trung cổ mà ngay trong thế kỷ vừa qua, không ít những tác giả và tác phẩm mà hiện nay được suy tôn như các cây đại thụ văn học đã bị cấm đoán.
Để hình dung ra giá trị của tiểu thuyết Ulysses đối với nhân loại bây chừ, có thể tham khảo ý kiến trong cuốn tự điển văn chương (bộ mới) mà Nhà xuất bản Thế giới của ta đã phát hành gần đây): “Tác phẩm là một nắm cao độ để chiếm lĩnh tất cuộc sống trong một thời khắc và một địa điểm đặc biệt: Dublin với một đường phố, nhà ở, cửa hàng, tòa soạn báo, quán rượu, nhà thổ, trường.
Năm 1939, từ giã vũ khí bị cấm ở Ireland. Ulysses được xem là một tác phẩm kiệt xuất của nhân loại trong thế kỷ XX”. Một cuốn sách hay nếu nhìn theo các tiêu chí văn chương. Năm 1988, nhà văn Anh gốc Ấn Độ Salman Rushdie từng bị các tổ chức Hồi giáo kết án tử hình vì cuốn tiểu thuyết Những vần thơ của quỷ sa tăng. Lạ kỳ thay!. Một tác phẩm khác của Steinbeck cũng bị gặp nhiều đoạn trường trên con đường đến với độc giả là truyện dài Của chuột và người, in năm 1937.
Ai cũng biết rằng quyền tự do ngôn luận đã được ghi vào trong Hiến pháp Hoa Kỳ.
Thậm chí lãnh tụ V. Nữ văn sĩ gốc Ấn Độ Kiran Desai vừa được nhận giải thưởng danh giá Man Booker 2006 với tiểu thuyết Những mất mát gia truyền. Lắm khi lý do đưa ra những lệnh cấm này khá vô lý, thậm chí nực cười. Ngay cả nhà văn lớn Ernest Hemingway cũng từng phải đối mặt với không chỉ một lần tác phẩm của mình bị các thế lực khác nhau muốn phong tỏa, đương nhiên, không chỉ ở Mỹ.
Cho tới cuối đời, Joyce đã phải sống trong cảnh túng bấn và mù lòa, tứ cố vô thân. Với hậu sinh thì là như thế. I. Chính bởi vậy nên bản thân người Czech không mấy nhiệt liệt trong việc quảng bá các tác phẩm của Kundera. Tiểu thuyết này kể về sự đụng độ giữa hai nền văn minh Đông và Tây và kết cục là phần thua thiệt thuộc về những người thiên cư tứ tán khắp nơi và các cư dân ở những nước từng là thuộc địa của phương Tây.
Chính thành ra mà danh mục những tác giả và tác phẩm phải chịu những chuyện ai oán ở Mỹ hoàn toàn không ngắn. Mark Twain, Ernest Hemingway, James Joyce. Những người dân tộc Nepal ở Kalimpong cho rằng Desai đã xúc phạm họ khi tả họ như những phạm nhân vặt vãnh và đần độn. Để có thể biết rõ chân giá trị của truyện vừa này, cần phải đọc nó.
Gần 150 năm sau vẫn còn không ít người Mỹ nghĩ rằng Mark Twain trong Những cuộc trôi dạt của Huckleberry Finn làm thế là nói xấu dân tộc Mỹ. Không ít tăm tiếng sáng giá của nền văn học quốc tế giờ đã bị lâm vào tình cảnh này. Tiểu thuyết Chùm nho nổi giận của ông được ấn hành năm 1939. Còn người dân tộc Hindu ở đây cảm thấy tức giận vì nữ văn sĩ đã không để ý đúng mức tới những vụ đụng độ sắc tộc đẫm máu xảy ra trong tuổi mà chị chọn để xây dựng tác phẩm của mình.
Tiểu thuyết này từng bị cấm tại Boston , Mỹ và tại Italia năm 1929. Lênin khi thiếp đi vào cõi vĩnh hằng vẫn “còn nghe thánh thót Crúpxcaia đọc trang sách Tình yêu cuộc sống. Vì lý do đã dùng “những từ dung tục” nên Chùm nho nổi xung ngay trong năm 1939 đã bị cấm được tìm đọc tại các thư viện công cộng ở New York, ở thành phố Kansas cũng như một số địa phương khác ở Mỹ, thậm chí ngay cả ở nơi diễn ra các sự việc được biểu hiện trong tiểu thuyết này.
” Của Jack London. Thậm chí sau “cách mạng Nhung” năm 1989 ở Tiệp Khắc tới nay, Kundera mới chỉ in được 4 cuốn tiểu thuyết tại đất nước mình là Chuyện đùa, Điệu valse từ giã, Sự bất tử và mới đây nhất, Sự dễ dàng không chịu nổi của đời sống.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét