Cách làm Chủ tịch Tập Cận Bình công du Đông Nam Á.

Trước đó ngày 2-10, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chuck Hagel và người đồng cấp Hàn Quốc Kim Kwan Jin đã ký một thỏa thuận mới nhằm ngăn chặn mối đe dọa từ kho khí giới hủy diệt của CHDCND Triều Tiên

Giáo sư Thayer cho biết trong thời gian qua, chính quyền Bắc Kinh đã cử Ngoại trưởng Vương Nghị đi thăm hàng loạt nước Đông Nam Á và tìm cách cô lập Philippines, thí dụ như việc hủy lời mời Tổng thống Philippines Benigno Aquino tới dự hội chợ Trung Quốc - ASEAN Expo ở Nam Ninh hồi đầu tháng 9.

Đáp câu hỏi của các phóng viên trong cuộc họp báo chung với ông Yudhoyono, ông Tập Cận Bình chỉ tuyên bố một cách đơn giản: “Bắc Kinh cam kết hiệp tác với ASEAN để bảo vệ hòa bình và ổn định trong khu vực, trong đó có biển Nam Trung Hoa (cách Trung Quốc gọi biển Đông). Ông Yudhoyono cần phải nêu mối quan ngại của Indonesia dù phía Trung Quốc luôn lảng tránh vấn đề này”.

Dự kiến đôi bên cũng sẽ ký các giao kèo thương nghiệp với tổng trị giá khoảng 32 tỉ USD. Sau chuyến thăm Indonesia, ông Tập Cận Bình sẽ đến Malaysia trước khi đến Bali dự Hội nghị APEC. Reuters dẫn lời chuyên gia Jusuf Wanandi thuộc trọng điểm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) nhận định đây là một bài phát biểu quan yếu, bởi nó cho thấy Trung Quốc coi Indonesia là một nhà nước lãnh đạo ở ASEAN và Bắc Kinh hiểu rằng nếu chẳng thể đưa ra một giải pháp thích hợp về vấn đề biển Đông, quan hệ giữa Trung Quốc và ASEAN sẽ bất ổn.

Các thỏa thuận này sẽ giúp Indonesia phát triển ngành công nghiệp vỡ hoang và xử lý khoáng sản nội địa, đáp ứng cơn khát vật liệu của nền kinh tế Trung Quốc đang phát triển mạnh mẽ. HIẾU TRUNG Mỹ, Nhật hội thoại về an ninh châu Á bữa nay 3-10, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chuck Hagel và Ngoại trưởng John Kerry sẽ có mặt tại Nhật để dự cuộc họp 2+2 của Ủy ban tư vấn an ninh Nhật - Mỹ với Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Itsunori Onodera và Ngoại trưởng Nhật Fumio Kishida.

Thương nghiệp là điểm nhấn lớn nhất của chuyến thăm. Chủ toạ Tập Cận Bình (trái) và Tổng thống Yudhoyono trong cuộc họp báo chung ở Jakarta ngày 2-10 - Ảnh: Reuters Chiều qua, ông Tập Cận Bình đã đến Jakarta và hội đàm với Tổng thống Indonesia Susilo Bambang Yudhoyono.

Trước khi ông Tập Cận Bình đến Jakarta, hai bên đã đạt thỏa thuận thảo luận tiền tệ trị giá tới 16,3 tỉ USD để tương trợ Indonesia trong trường giao kèo tiền của nước này nối sụt giá. Trong đó, Trung Quốc và Indonesia ký kết tới bảy dự án khai hoang khoáng sản trị giá gần 12 tỉ USD. Nội dung cuộc hội thoại là môi trường an ninh châu Á - thái hoà Dương đang có nhiều biến động, trong đó có việc Trung Quốc đòi chủ quyền quần đảo Senkaku/Điếu Ngư hiện do Nhật kiểm soát.

Theo Tân Hoa xã, ông Tập Cận Bình và ông Yudhoyono đã đạt thỏa thuận nâng quan hệ song phương Trung Quốc - Indonesia lên mức đối tác chiến lược toàn diện. Tuần tới, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường cũng sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu Trung Quốc dự Hội nghị thượng đỉnh Đông Á ở Brunei. Về các dị biệt và tranh chấp, Trung Quốc luôn theo đuổi giải pháp hạp qua hội thoại và đàm phán thân thiện”.

Trong năm 2013, đồng tiền Indonesia đã sụt giảm hơn 16%. Ngoài ra, Trung Quốc cũng sẽ xây dựng một hệ thống đường xe điện tại thủ đô Jakarta. Báo chí Indonesia đưa tin tranh chấp trên biển Đông cũng là một chủ đề trong cuộc hội đàm giữa ông Tập Cận Bình và ông Yudhoyono.

Sau cuộc hội đàm, hai nhà lãnh đạo đã chứng kiến lễ ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác trong các lĩnh vực như phát triển hạ tầng, công nghệ và du lịch. Chính xã thuyết của báo Jakarta Post khẳng định: “Dù Indonesia không có tranh chấp bờ cõi với Trung Quốc nhưng đó không phải là khả năng chẳng thể xảy ra. Hôm nay 3-10, ông Tập Cận Bình sẽ trở thành nhà lãnh đạo nước ngoài trước hết phát biểu tại Quốc hội Indonesia.

Đàm luận với Tuổi Trẻ, giáo sư Carl Thayer thuộc Học viện Quốc phòng Úc nhận định Bắc Kinh sẽ tận dụng những chuyến đi này để thúc đẩy thương nghiệp với các nước Đông Nam Á nhằm mục tiêu giành lợi thế trong tranh chấp chủ quyền trên biển Đông, ứng phó với đơn kiện của Philippines và cạnh tranh ảnh hưởng với Mỹ.